Reglur um Hús Jóns Sigurðssonar forseta í Kaupmannahöfn

I. Um rekstur og notkun Jónshúss.

1. grein

Hús Jóns Sigurðssonar á Østervoldgade 12 í Kaupmannhöfn, „Jónshús“, sem er í eigu Alþingis, skal ávallt nýtt þannig að verði minningu Jóns Sigurðssonar forseta og eiginkonu hans, Ingibjargar Einarsdóttur, til sóma.

2. grein

Húsrýminu skal ráðstafað sem hér segir:

  1. Í húsinu skal vera sýning til minningar um Jón Sigurðsson, líf hans og starf. Að öðru leyti skal með viðeigandi hætti minnt á ævi og starf Jóns og Ingibjargar konu hans í húsinu.
  2. Í húsinu skal vera aðstaða til menningar- og fræðslustarfsemi. Þar skal einnig eftir föngum veitt aðstaða til kynningar á landi og þjóð.
  3. Í húsinu skal vera aðstaða fyrir starfsemi félaga Íslendinga í Kaupmannahöfn og eftir atvikum annarra áhugafélaga og samtaka sem hafa fasta starfsemi í Danmörku.
  4. Í húsinu skulu vera tvær íbúðir og vinnuaðastaða fyrir fræðimenn, sbr. II. kafla þessara reglna.
  5. Í húsinu skal vera íbúð til afnota fyrir umsjónarmann hússins.

3. grein

Forseti Alþingis fer með æðsta vald í málefnum hússins, sbr. 9. gr. þingskapa. Forseti skal kynna forsætisnefnd rekstur hússins árlega og bera málefni þess undir nefndina eftir því sem þurfa þykir.

4. grein

Forseti Alþingis skipar, að höfðu samráði við forsætisnefnd, þrjá fulltrúa í stjórn hússins til fjögurra ára í senn. Í stjórninni skulu eiga sæti sendiherra Íslands í Kaupmannahöfn, eða fulltrúi sendiráðsins, einn Íslendingur með fasta búsetu í Kaupmannahöfn og einn fulltrúi skrifstofu Alþingis sem jafnframt er formaður. Stjórnarmenn skulu vera af báðum kynjum.

Stjórn hússins hefur umsjón með rekstri þess og notkun og skal hún leita samþykkis forseta við öllum meiri háttar ákvörðunum um rekstur þess.    

Stjórn hússins skal gera fjárhagsáætlun fyrir rekstur Jónshúss. Fjárhagsáætlunin skal staðfest af forseta og kynnt forsætisnefnd.

5. grein

 Stjórnin skal árlega, eða svo oft sem þurfa þykir, boða til samráðsfunda með fulltrúum félaga og samtaka sem tengjast Íslandi og hafa föst afnot af sameiginlegri aðstöðu í húsinu.

6. grein

Stjórn hússins ræður umsjónarmann og annað nauðsynlegt starfsfólk hússins í samræmi við skipulag og fjárveitingar til rekstrarins. Hún setur starfsfólki Jónshúss erindisbréf.

7. grein

Sendiráð Íslands í Kaupmannahöfn annast fjárreiður hússins í samráði við skrifstofu Alþingis.

II. Íbúðir fyrir fræðimenn í Húsi Jóns Sigurðssonar.

8. grein

Í Jónshúsi skulu vera tvær íbúðir, ætlaðar til afnota fyrir Íslendinga sem stunda rannsóknar- og fræðistörf sem þörf er á að sinna í Kaupmannahöfn.

9. grein

Fyrir afnot af íbúð skal greiða gjald sem samsvarar rekstrarkostnaði íbúðar (m.a. fyrir hita og rafmagn). Upphæð gjaldsins skal tilgreind hverju sinni í auglýsingu. Íbúðirnar skulu búnar öllum nauðsynlegum heimilisbúnaði en stjórn hússins ákveður að öðru leyti hvernig íbúðirnar eru útbúnar og annast rekstur og viðhald þeirra.

Hússtjórnin getur sett nánari skilmála um afnot og umgengni.

10. grein

Úthlutunarnefnd ráðstafar íbúðunum hverju sinni eftir þeim umsóknum sem berast. Forseti Alþingis skipar þrjá menn í nefndina að höfðu samráði við forsætisnefnd. Einn þeirra skal vera formaður. Þess skal gætt að nefndarmenn hafi fræðilega þekkingu og endurspegli eftir því sem kostur er þann breiða hóp sem sótt getur um afnot af íbúðunum, sbr. 13. gr. Nefndarmenn skulu vera af báðum kynjum.

Nefndin skal skipuð til fjögurra ára.

11. grein

Úthlutunarnefndin auglýsir íbúðirnar opinberlega til umsóknar. Önnur íbúðin skal auglýst til umsóknar eigi síðar en fyrir lok aprílmánaðar og hin eigi síðar en fyrir lok októbermánaðar. Í auglýsingu skal getið hverjir séu skilmálar fyrir afnotum, með hvaða kjörum þær fáist og hver séu meginsjónarmið við úthlutunina.    

Umsóknareyðublað skal vera aðgengilegt á heimasíðu Jónshúss (jonshus.dk).

Í umsókn skal tekið fram hve lengi umsækjandi æski afnota, fyrir hvaða tímabil, og að hvaða verkefnum hann hyggist vinna.

Rétt til að sækja um afnot af íbúðinni hafa allir þeir sem hyggjast sinna rannsóknum sem að öllu leyti eða að hluta til verða ekki unnar annars staðar en í Kaupmannahöfn.

12. grein

Úthlutunarnefndin ráðstafar íbúðunum hverju sinni eftir þeim umsóknum sem berast. Nefndin skal meta tímalengd dvalar eftir eðli verkefnis umsækjanda og óskum hans, en dvalartími getur þó að jafnaði ekki orðið lengri en fjórir mánuðir. Við úthlutun skal horft til þess hvort verkefnið hafi fræðilegt eða hagnýtt gildi eða þyki að öðru leyti áhugavert viðfangsefni. Þá skal þess gætt að sem eðlilegust skipting sé milli kynja. Þegar umsækjendur eru jafnsettir skulu þeir ganga fyrir sem sækja um dvöl í fyrsta skipti.

Úthlutunarnefndinni er heimilt að leita álits sérfræðinga um umsækjendur og þau verkefni sem þeir hyggjast vinna að ef hún telur þörf á.

13. grein

Skrifstofa Alþingis lætur nefndinni í té þá aðstoð sem þörf er á. Skal einn starfsmanna hennar vera ritari nefndarinnar.

Kostnaður af störfum nefndarinnar greiðist af fjárveitingum til reksturs Jónshúss.

14. grein

Úthlutunarnefndin getur sett sér nánari starfsreglur. Þær skulu staðfestar af forseta Alþingis.

15. grein

Þegar úthlutun liggur fyrir skal hún send forseta Alþingis og stjórn Húss Jóns Sigurðssonar og síðan birt opinberlega.

III. Verðlaun Jóns Sigurðssonar forseta.

16. grein

Verðlaunin heita Verðlaun Jóns Sigurðssonar forseta og eru veitt af Alþingi í minningu starfa Jóns Sigurðssonar í þágu Íslands og Íslendinga.

17. grein

Sumardaginn fyrsta skal ár hvert efnt til Hátíðar Jóns Sigurðssonar í Jónshúsi. Þann dag skulu Verðlaun Jóns Sigurðssonar veitt við athöfn í Jónshúsi.

18. grein

Verðlaunin skulu veitt einstaklingum sem hafa unnið verk sem tengjast hugsjónum og störfum Jóns Sigurðssonar. Þessi verk geta jöfnum höndum verið á sviði fræðistarfa, viðskipta eða mennta- og menningarmála.

19. grein

Stjórn Húss Jóns Sigurðssonar, sbr. I. kafla, skal fyrir 1. mars ár hvert gera tillögur til forsætisnefndar um hver hljóti verðlaunin það ár.

20. grein

Verðlaunafé skal ákveðið af forseta Alþingis með hliðsjón af fjárheimildum hverju sinni.

Gildistaka

21. grein

Reglur þessar öðlast gildi 1. janúar 2014. Um leið falla úr gildi reglur um Jónshús frá 24. sept. 1994, með breytingu 23. sept. 1996. Við gildistöku reglnanna falla jafnframt úr gildi samningar sem gerðir hafa verið á grundvelli eldri reglna um Jónshús. Þá falla úr gildi reglur um fræðismannsíbúð Jóns Sigurðssonar frá 27. mars 2006. Einnig falla út gildi reglur um Verðlaun Jóns Sigurðssonar frá 15. apríl 2008.

Reglur þessar eru settar á grundvelli gjafabréfs Carls Sæmundsens stórkaupmanns, dags. 17. júní 1966, þar sem hann gefur íslenska ríkinu húsið Austurvegg (Østervoldgade) 12 í Kaupmannahöfn og felur það forsjá Alþingis.

(Samþykkt á fundi forsætisnefndar 18. nóvember 2013).